فقيهِ سيّار

آيت الله شيخ علي پناه اصلاني اشتهاردي که بين طلبه هاي قم به شيخ علي پناه مشهورتر بود، از محبوب ترين علماي حوزه علميه قم به شمار مي رفت که تا واپسين روز زندگي، ارتباط نزديکش با مردم قطع نشد و جايگاه ويژه اي در قم داشت.

وي که متولد سال 1295 شمسي در اشتهارد کرج بود، از 12 سالگي در زادگاه خود تحصيلات حوزوي اش را آغاز کرد. در سن 25 سالگي به قم آمد و در درس مراجع و علماي بزرگي چون آيات عظام صدرالدين صدر، سيدمحمد حجت، محمدتقي خوانساري، بروجردي، امام خميني، گلپايگاني، سيداحمد خوانساري، علامه طباطبايي و مرعشي نجفي شرکت کرد. آيت الله اشتهاردي از مسلط ترين استادان حوزه علميه قم به متون درسي بود و به ويژه تسلط فوق العاده اي به کتاب لمعه داشت.همين تسلطش سبب شده بود که امام خميني به وي لقب »فقيه سيار« بدهد. بر خلاف روش مرسوم در حوزه هاي علميه که پس از مدتي از تدريس لمعه دست مي کشند و به تدريس رسائل، مکاسب، کفايه و در نهايت به درس خارج روي مي آورند، آيت الله شيخ علي پناه اشتهاردي تا پايان عمر 91 ساله اش به تدريس لمعه ادامه داد و با وجود توانايي علمي اي که داشت، درس خارج نگفت و پا به تدريس مراحل عاليه دروس حوزوي نگذاشت.

البته آيت الله اشتهاردي کتاب هايي نيز تاليف کرد که مي توان به تعليق و تصحيح کتاب »مجمع الفائده و البرهان في شرح ارشاد الاذهان« اشاره کرد که در دوره دوم کتاب سال جمهوري اسلامي ايران از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به عنوان کتاب سال برگزيده شد. همچنين آثاري چون القرآن و العقل و مدارک العروه از کتاب هاي اوست. شيخ علي پناه در تاريخ معاصر به دليل تاليف دو کتاب شهرت بيشتري يافته است. او چهار دهه پيش پس از انتشار کتاب شهيد جاويد از سوي مرحوم آيت الله صالحي نجف آبادي و نقد آن از سوي علماي قم، کتابي در 440 صفحه و در رد نظريات شهيد جاويد نوشت که »هفت ساله چرا صدا درآورد؟« نام داشت. اين کتاب يکي از ده ها کتاب و مقاله اي بود که در نقد شهيد جاويد نوشته شد و نامگذاري آن به اين عنوان غيرمتعارف به اين دليل بود که تاليف شهيد جاويد به گفته نويسنده آن هفت سال طول کشيده بود.
سه سال پيش نيز دومين اثر جنجالي شيخ علي پناه در اواخر عمرش منتشر شد و »کشکول« نام گرفت. وي در اين کتاب در صحت ماجراي آخرين پنج شنبه حيات پيامبر(ص) که خليفه دوم ادعايي را درباره پيامبر(ص) مطرح کرده بود، تشکيک کرد و همين تشکيک سبب ايجاد موجي از اعتراضات در قم عليه او شد. سرانجام با ابراز مطالبي از سوي مرحوم آيت الله اشتهاردي در رد ادعاي گذشته اين اعتراضات پايان يافت.
نکته مهمي که در زندگي و روش اجتماعي اين فقيه کهنسال قم به وضوح قابل مشاهده بود، ارتباط کاملاعادي و مستقيم وي با مردم و جوانان بود. او حتي در سن 90 سالگي نيز ارتباطش را با مردم قطع نکرد و پاسخگوي سوالات ديني آنان بود. همانند مردم عادي سوار وسايل نقليه عمومي مي شد يا پياده به محل درس و اقامه نمازش مي رفت. ظهرها در حرم حضرت معصومه نماز جماعت مي خواند و شب ها در مدرسه فيضيه. نمازجماعت او در فيضيه مورد استقبال انبوه طلاب و روحانيون بود و شب هاي پنج شنبه نيز در همين مدرسه علميه قديمي قم براي طلبه ها درس اخلاق مي گفت.
از همان دوران پيش از انقلاب ترجيح مي داد که ساده و سنتي زندگي کند و چندان علاقه اي به عالم سياست نشان نمي داد. تا جايي که به گفته آيت الله منتظري، اوايل انقلاب که تب عضويت در حزب جمهوري اسلامي همه را گرفته بود، وقتي شيخ علي پناه هم عضو حزب شد، خبرش همه جا پيچيد و همه با شگفت زدگي از اين خبر ياد مي کردند. (خاطرات آيت الله منتظري، ج1، ص 448) ولي به هر حال او يک عالم ديني باقي ماند.
سرانجام آيت الله شيخ علي پناه اشتهاردي شامگاه 18 تير 1387 هنگام اقامه نماز جماعت مغرب و عشا در مدرسه فيضيه درگذشت و پيکرش در حرم حضرت معصومه(س) به خاک سپرده شد.

http://www.eshtehardcity.ir

نظر

افزودن جدید

جستجو